افغانستان کشوری است که مردم آن از زمانهای دورودرطول تاریخ پر ازفرازو نشیب اش فقط جنگ،خونریزی وویرانی را دیده اند و طعم تلخ آواره گی ،فقروبدبختی را چشیده اند وآنچه که دراذهان مردم این دیار باقی مانده است وهنوز هم تجدید میگردد؛ کشته شدن انسانها ونابود شدن افرادی است که گویا هیچ حق زنده گی کردن؛ آنهم زنده گی پر از درد و رنج رادرکشور آبایی شان ندارند.

در جریان سالهای متمادی هر کشوری که میخواست قدرت نظامی خود را بر روی رقیبانش بکشدو برتری سیاسی و تسلیحاتی خود را درمنطقه ثابت نماید پس افغانستان را به عنوان میدان آزمایش و تاخت وتازشان انتخاب میکردند که روس وانگلیس به عنوان کشورهای ابر قدرت دست به تجاوزات و حملات وحشیانه درافغانستان زدند وباپیشرفته ترین سلاحهای دست داشته شان به قتل وکشتار میلیون ها افغان پرداختند اما در نهایت آنچه را که به ارمغان بردند، شکست فاحش در مقابل ملت افغان بود.

البته جنگ در اینجا ختم نشد بلکه جهت گیریهای سیاسی و برتری خواهی داخلی با دامن زدن به تبعیضات قومی،لسانی و مذهبی کشور ما را دریک جنگ داخلی درگیر ساخت ونتیجه آن هم تنها تشدیدبدبختی مردم انغانستان وفراهم ساختن زمینه مساعد برای دخالت خارجیها درکشوربود. این درست زمانی بود که کشورهای جهان افغانستان را به دست فراموشی سپرده بودندکه دراین جریان گروه تروریستی طالبان شکل گرفت وامارت اسلامی را در افغانستان بنا نهادند. این درحالی بود که تعدادی ا ز رهبران افغان درتقابل با این گروه قرارگرفتندو مصروف نبرد باآن بودند اما پیش از حملات یازده هم سپتامبر بالای آمریکا هیچ توجهی از طرف جامعه جهانی به این هرج ومرج داخلی در افغانستان صورت نگرفت اما بعد از فرو ریختن کاخهای تجارت جهانی در امریکا ، به یکباره دنیا متوجه خطر بزرگ طالبان شدند وبعداً آمریکا به همرای کشورهای عضوناتو به هدف اضمحلال طالبان در سال 2001میلادی وارد افغانستان گردیدندکه درآنزمان همه طالبان را شکست خورده تلقی میکردند اما گذشت زمان خلاف این را ثابت نمود با توجه به اینکه درپهلوی نیروهای اردو وپولیس ملی افغان تقریباً بیشتر از چهیل کشور خارجی در افغانستان حضور نظامی داشته و مصروف نبرد بر ضد طالبان و افراط گرایی هستند واکنون حدود هشت سال از شروع این جنگ میگذردو هنوز هم ادامه دارد؛ پس سوال اینجاست که این جنگ چه زمانی به پایان خواهد رسید؟ وچرا کشورهای شامل در این نبرد با پیشرفته ترین امکانات جنگی تا هنوز قادر به شکست طالبان نشده اند؟ پاسخهای را که میشود از لابلای تجربیات چندین ساله جنگ علیه طالبان استنباط کرد و آگاهان سیاسی نیز به آن اشاره دارند و آن رادلایل عدم موفقیت دولت افغانستان و نیروهای خارجی میدانند، را میشود در چند عنوان خلاصه نمود.

1ـ نبود استراتیژی منظم: پلان وبرنامه جامع که بتواند درمبارزه باتروریزم موثریت داشته باشد وجود نداشته و عدم همآ منگی لازم در بین نیروهای خارجی و افغان مشکلات زیادی را به بار آورده است و نظامیان افغان از خود سری های نیروهای خارجی در عملیاتهای نظامی شاکی هستند که این امر سبب افزایش تلفات ملکی شده است و مخصو صاً حملات هوایی قوای ائتلاف افزایش غیر نظامیان را درپی داشته است که هر بار با واکنش جدی مردم روبرو میگردد اما جالب اینکه با هر بار کشته شدن مردم بیگناه بدون اینکه توجه جدی درقبال این حودادث ناگوار صورت بگیرد، خارجیان فقط میگویند "ساری" متاسفیم !

2ـ تسامح درمبارزه بامخالفین: تابه هنوز تعریفی مشخصی از دشمن وطالب درافغانستان وجود ندارد یعنی دولت  دشمن خویش را به طالبان افراطی و میانه رو تقسیم مینمایدو همواره خواستار مذاکره با طیف به اصطلاح میانه رو آن گردیده است اما آنها این درخواست را به دلایل مختلف رد نموده وخواستار خارج شدن نیروهای خارجی از کشور گردیده اندالبته طالبان هم باید بدانند که جنگ آنها علیه دولت افغانستان حضور خارجیها را دراینجا دوامدارتر میکند اما اگر آنها دست از جنگ بردارند دیگر بهانه ای برای حضور کشور های خارجی در اینجا وجود نخواهد داشت. نکته دیگر اینکه دولت افغانستان از سهل انگاری در مبارزه با طالبان کارگرفته و تا هنوز قاتلین مردم این کشور را در محاکم علنی محکوم به مجازات ننموده اند وقاچاقبرانی مواد مخدر که گفته میشود در مقامهای بلند دولتی کار میکنند و از امدادگران طالبان محسوب میگردند به پنجه قانون سپرده نشده اند.

3ـ  فساد اداری: مسئله دیگری که باعث بطی شدن جنگ علیه طالبان شده است ،آلوده بودن دولت افغانستان به فساد و بیروکراسی حاکم بر دستگاه دولت است، به خاطر اینکه فساد اداری،رشوه ستانی، غصب دارایی های عامه از سوی زورمندان و قاچاق مواد مخدراز اعتماد مردم نسبت به دولت کاسته است تاجایی که گفته میشود مردم در بعضی مناطق به خاطر حل وفیصله دعواهای شان به طالبان مراجعه میکنند به خاطر اینکه فیصله دعواها در محاکم دولتی ماها و حتی سالها را در بر میگیرد.

وجود فساد در دولت افغانستان همواره مورد انتقاد کشورهای کمک کننده و حلقات داخلی افغانستان قرار گرفته است اما دولت باوجود تاسیس نهادهای مبارزه با فساد در مهار این پدیده ناکام بوده است.

4ـ مداخلات بیرونی: دخالت کشورهای خارجی ازجمله همسایه های افغانستان به خاطر نا امن شدن این کشور همواره از سوی د.لتمردان افغان مطرح شده است و آنها باور دارند که پناهگاههای طالبان در بیرون از مرزهای افغانستان بوده و آنها در آنطرف مرز یعنی پاکستان آموزش میبینند البته جامعه جهانی نیز متوجه این امر شده و سالانه با پرداخت میلیون ها دالر به دولت پاکستان آن کشور را تشویق به مبارزه علیه تروریزم مینمایند. البته درگذشته شایعاتی در مورد فرستادن اسلحه به طالبان از سوی ایران نیز وجود داشت  البته دولت ایران این اتهامات رادرآن زمان رد کرد اما در این اواخر رییس امنیت ملی افغانستان گفت که دولت ایران نیروهای طالبان را در ایران به خاطر انجام اعمال تخریب کارانه در کشور ما آموزش میدهد.

به هر حال تمام این موارد وشاید مسایل دیگر باعث عدم موفقیت نیروهای افغان و خارجی در مبارزه باطالبان شده است و به نظر میرسد که این جنگ نیاز به وقت وزمان وتلاش و هزینه های بیشتر دارد.